پیشنهاد مقالات اختصاصی
سیستمهای پیشنهاد دهندهسیستمهای پیشنهاددهنده چیست؟
سیستمهای پیشنهاددهنده زیرمجموعهای از سیستمهای تصمیمیار هستند که توانایی تحلیل رفتارهای گذشته و ارائه توصیههایی برای مسائل جاری را دارا هستند. به زبان سادهتر، در سیستمهای پیشنهاددهنده تلاش بر این است تا با حدس زدن شیوه تفکر کاربر به کمک اطلاعاتی که از شیوه رفتار وی یا کاربران مشابه وی و نظرات آنها داریم، به وی مناسبترین و نزدیکترین کالا به سلیقه او را پیشنهاد کنیم. این سیستمها در حقیقت، همان فرآیندی را که ما در زندگی روزمره خود به کار میبریم، شبیهسازی کرده و به صورت خودکار اجرا میکنند.
نتایج حاصل از توصیهها
توصیههایی که از سوی سیستمهای پیشنهاددهنده ارائه میشوند، به طور کلی میتوانند دو نتیجه در برداشته باشند:
-
یاری کاربر در اخذ تصمیم: مثلاً پیشنهاد میدهد که از میان چندین گزینه پیش رو، کدام بهتر است و آن را انتخاب کند
-
افزایش آگاهی کاربر: موجب افزایش آگاهی کاربر در زمینه مورد علاقه وی میشود، مثلاً هنگام ارائه توصیه به کاربر، موجب میشود تا وی با اقلام و اشیای جدیدی که پیش از این آنها را نمیشناخته، آشنا شود.
ملاحظات سیستم پیشنهاددهنده
زمانی که کاربران با انبوهی از اطلاعات و آیتمها مواجه باشند، سیستم پیشنهاددهنده باید پیشنهادهای خود را با در نظر گرفتن موارد زیر به کاربر ارائه دهد:
- شرایط و محیط که کاربر در آن قرار دارد
- نیاز کاربر
- دانش سیستم در مورد کاربر
- سابقه فعالیتهای کاربر
روشها و الگوریتمها
سیستمهای پیشنهاددهنده از روشها و الگوریتمهای مختلفی استفاده میکنند:
- پالایش مشارکتی (Collaborative Filtering)
- پالایش بر اساس محتوا (Content-Based Filtering)
- پالایش بر اساس شبکههای اجتماعی
- پالایش بر اساس دانش
سیستمهای پیشنهاددهنده در پایگاه مجلات تخصصی نور
نورمگز با بهرهگیری از سه روش اصلی، مقالات مرتبط و اختصاصی را به کاربران خود پیشنهاد میدهد:
۱. الگوریتم پالایش مشارکتی (پیشنهاد دیگران)
با کلیک روی گزینه «پیشنهاد دیگران»، فهرستی از مقالات به کاربر پیشنهاد داده خواهد شد. این گزینه بر اساس الگوریتم پالایش گروهی عمل میکند و پیشنهادهای آن بر اساس مشاهده سایر کاربران است.
فرآیند عملکرد:
1. ابتدا کاربرانی که این مقاله را مشاهده کردهاند، مشخص میشوند
2. سپس مقالاتی به کاربر هدف پیشنهاد میشود که توسط آن کاربران مشاهده شده است
3. اما تاکنون توسط کاربر هدف مشاهده نشده است

۲. الگوریتم پالایش بر اساس محتوا (مقالات مرتبط)
با کلیک روی گزینه «مقالات مرتبط»، فهرستی از مقالات به کاربر پیشنهاد داده خواهد شد. این گزینه بر اساس الگوریتم پالایش بر اساس محتوا عمل میکند.
فرآیند عملکرد:
- پیشنهادهایی ارائه میکند که از نظر محتوایی به مقاله مورد نظر مرتبط میباشند
- ابتدا به مقالهای که فرد انتخاب کرده است توجه میشود
- سپس مقالاتی که شباهت بیشتری از نظر محتوا با مقاله انتخابی دارند، پیشنهاد داده میشوند

۳. ترکیبی از الگوریتمهای پالایش مشارکتی و محتوایی (پیشنهاد اختصاصی)
برای مشاهده عملکرد این سیستم، کافی است کاربر پس از ورود به پایگاه:
1. در نوار بالای صفحه اصلی پایگاه، روی نام خود کلیک کند
2. گزینه «مقالات پیشنهادی» را انتخاب کند
با انتخاب این گزینه، صفحهای نمایش داده میشود که در آن بر اساس رفتار کاربر پیشنهادهایی ارائه خواهد شد.
نکته مهم:
- به علت اینکه سابقهای از کاربر تازهعضوشده در اختیار نیست، این سیستم در ابتدای عضویت کاربر پیشنهادی به وی ارائه نمیکند
- اما به مرور زمان و با فعالیت کاربر در پایگاه و ایجاد سابقهای از بازدیدهای وی، به تدریج پیشنهادهایی برای کاربر ایجاد میگردد

کاربردها
- پیشنهاد مقالات مرتبط علمی بر اساس سلیقه و سابقه کاربر
- کشف مقالات جدید و مرتبط با حوزه تخصصی پژوهشگر
- صرفهجویی در زمان جستجو با ارائه خودکار پیشنهادهای شخصیسازیشده
- افزایش آگاهی از پژوهشهای همسو در حوزه تخصصی
مزایا
- پیشنهادهای شخصیسازیشده بر اساس رفتار واقعی کاربر
- استفاده از دو الگوریتم اصلی (مشارکتی و محتوایی)
- قابلیت یادگیری و بهبود تدریجی با افزایش سابقه کاربر
- ارائه پیشنهادهای تکمیلی از طریق «پیشنهاد دیگران» و «مقالات مرتبط»